Sparta verdwijnt. Dat was in juni het nieuws. Het hing al een tijd in de lucht, en in de branche gingen de roddels hard: wie gaat het kopen? Er werden verschillende namen genoemd, maar geen van die partijen werd de nieuwe eigenaar. Accell kondigde aan het merk uit te faseren. Medio 2028 zou alles opgaan in Batavus. Sparta zou dan 111 jaar hebben bestaan.
“Mam, mijn eerste fiets was toch een Sparta? Volgens mij zijn daar nog foto’s van, wil jij eens kijken?” En ja hoor: een paar dagen later lag er een ouderwets vakantiefotoboek op mijn keukentafel. Een vakantie in Winterswijk, in 1987. Ik was 5. (Poeh, opa vertelt.)
Mijn vader en zijn Evans
Op de andere foto staat mijn vader. Hij is de reden dat ik van fietsen houd. Zelf was hij ook een groot liefhebber, op zijn op maat gemaakte Evans uit Engeland: Reynolds-buizen, met Shimano Crane erop, de voorloper van wat nu Dura-Ace heet. Mijn vader is er niet meer. De fiets nog wel.
Ook Menno Visser heeft overigens enorme invloed op mij gehad, maar dat verhaal houden jullie nog tegoed.
De Sparta ben ik allang kwijt. Er zijn sindsdien tientallen fietsen gevolgd. Maar dit was de fiets waarmee ik voor het eerst echt tochtjes maakte, met en zonder mijn ouders. Net als je eerste auto laat dat een onuitwisbare indruk achter.
Vaker zijn tijd vooruit dan je denkt
Pas jaren later, toen ik zelf in de fietsenbranche ging werken, zag ik hoe vernieuwend Sparta eigenlijk was. Een paar voorbeelden, om het merk nog even te eren:
- De Spartamet, met dat kenmerkende tweetaktmotortje bij het achterwiel. Mijn gymleraar had er een. Och, wat hebben we die man erom uitgelachen, hard als we waren.
- De Pharos, met Yamaha-aandrijving, een van de eerste elektrische fietsen voor het grote publiek. (De allereerste e-bike stamt al uit de negentiende eeuw, dat weet ik ook, maar deze was er voor iedereen.) Hij werd opgevolgd door de ION, waarvoor ik nog de speciale technische opleiding in Apeldoorn heb gevolgd. Wat een rotklus was het om die wielen te kalibreren en de accu te vervangen.
- De Amazone, de moederfiets met dat brede stuur, het lange frame, sterke 26-inch wielen, een dubbele standaard en plek voor twee kinderzitjes tegelijk. Er kwam zelfs een vaderfietsvariant achteraan, de Pick-Up, die het een stuk minder goed deed. Die was zijn tijd net iets te ver vooruit.
Zakelijk gezien begreep ik de keuze wel. Minder merken, meer focus, een sterkere positie in de markt. Logisch. Maar als liefhebber vond ik het gewoon jammer. Met Sparta zou een stukje van mijn eerste kilometers verdwijnen.
Update, oktober 2026. Inmiddels is het anders gelopen. Accell werd in augustus failliet verklaard en de curatoren verkochten Sparta in oktober aan e-bikemerk Tenways. Dat wil de geschiedenis van Sparta respecteren en de eigen identiteit van het merk bewaren. Het opgaan in Batavus gaat dus niet door.
Wat dat precies gaat betekenen voor de fietsen, is nog niet bekend. Maar misschien hoef ik toch nog geen afscheid te nemen.
Sparta, bedankt. En Tenways: wees er zuinig op.
Johannes de Bruin helpt via The Great Ride bedrijven in de fietsbranche groeien met strategisch advies, projectmanagement en partnerships. Meer over mij